NAWOŻENIE

 

Ocenia odżywiania roślin

- ocenia wizualna

- analiza chemiczna gleby

- analiza chemiczna liści

- analiza chemiczna owoców

Analiza chemiczna gleby

- liczby graniczne

- analiza chemiczna określa zawartość w glebie: K,Mg,P,B,Mn oraz szereg mikroelementów

Kwasowość pH podana jest w KCl

- optymalna przyswajalność składników pokarmowych zachodzi przy pH= 5,6 - 6,5

- kiedy pH> 7,2 maleje przyswajalność P,Mn,B,Zn,Cu,Fe

- kiedy pH< 5,5 - 4,6 zwiększa się absorpcja Al. i Mn przez kompleks sorpcyjny wywołując toksyczne działanie obu jonów na system korzeniowy

- wymagania roślin sadowniczych co do pH

Analiza liści
Liczby graniczne
Ppm= mg
Rząd wartości 2-3
Zawartość optymalna N w liściach (% s.m.)
Jabłoni: 2,0- 2,3
Gruszy: 2,0- 2,6
Wiśnia/ czereśnia: 2,6- 3,2
Śliwy: 2,1- 3,6
Zawartość optymalna K w liściach (% s.m.)
Jabłoni, gruszy: 1,0- 1,55
Wiśni, czereśni 1,2- 1,8
Śliwy 1,65- 3,25
Zawartość optymalna P w liściach (% s.m.)
Jabłoni, gruszy: 0,15- 0,25
Wiśni, czereśni 0,16-0,30
Zawartość optymalna Mg w liściach (% s.m.)
Jabłoni, gruszy: 0,18- 0,32
Wiśni, czereśni: 0,36- 0,40
Śliwy: 0,31- 0,70
Bardzo widoczny jest niedobór azotu
N- Niedobór:

- zahamowanie wzrostu rośliny i skrócenie okresu jej wzrostu (dużo mniejszy przyrost)

- liście małe, chloroza, cienkie blaszki

- przyśpieszone opadanie liści

- owoce drobne, żółte (ksantofil)

- skłonność do opadania owoców

Nadmiar:

- bujny wzrost

- przedłużenie okresu wzrostu

- obniżenie wytrzymałości na mróz

- liście ciemnozielone o grubych blaszkach

- owoce duże, zielone, słabo przechowujące się

- zwiększona wrażliwość liści i owoców na choroby i szkodniki

P- Niedobór:

- występowanie chlorotycznych plam na brzegach liści posuwających się ku środkowi liścia

- liście nie opadają (vs. Mg) (podobny objaw jak przy zarazie ogniowej)

- obniżona jakość owoców i plonowanie

Nadmiar:

- wywołuje niedobór Mg

- wygląd roślin nie zmienia się

Mg- Niedobór:

- występowanie w środku liścia chlorozy, często w kształcie odwróconej litery "V"

- liście szybko opadają (vs. K) - "pędzelkowatość"

- obniżona jakość owoców i plonowanie

- zahamowanie wzrostu drzewa i plonowanie

Ca- Niedobór:

- w sadzie głównie występuje na owocach

- sprzyja rozwojowi chorób fizjologicznych owoców spotykanych podczas przechowywania takich jak: gorzka plamistość podskórna(!), oparzelizna powierzchniowa, szklistość miąższu, plamistość Jonatana

- obniżona jakość owoców

Nadmiar:
w sadzie bardzo rzadko spotykany lub wcale nie spotykany

Gorzka plamistość podskórna Tuż pod skórką brązowe plamki, wywołane niedoborem Ca, ilość Ca w owocach nie zależy od owocu, jest taka sama, bez względu na to czy jest to jabłko duże czy małe. Choroba ta dużo częściej występuje na dużych owocach (efekt rozcieńczenia jabłka)

Nadmiar N powoduje, że zbyt duże są jabłka, co sprzyja występowaniu tej choroby- solami wapnia, dlatego się je traktuje. Cięcie letnie, zmniejszając ilość liści, przez mniej gałęzi zmniejsza się konkurencję o Ca między liśćmi, Ca nie idzie w liście lecz w owoce. Można też chemicznie dostarczać Ca przez nawożenie

B- Niedobór:

- chloroza liści

- na owocach występują skorkowacenia zewnętrzne i wewnętrzne (inkluzje korkowe)

- osłabione zawiązywanie owoców

- obniżona jakość owoców

Nadmiar:

- nie stwierdzono w Polsce

Fe- Niedobór:

- chloroza najmłodszych liści (nie przemieszcza się w roślinie)

Nadmiar:

- w sadzie bardzo rzadko spotykamy lub wcale nie spotykamy

Mn- Niedobór:

- chloroza liści

Nadmiar:

- nekrotyczne plamy na korze jabłoni z grupy Red Delicious

Analizę owoców stosuje się głównie żeby zobaczyć zawartość Ca

Metody diagnostyczne w odżywianiu jabłoni poszczególnymi składnikami mineralnymi:

- ocena wizualna

- analiza gleby

- analiza liści

Analiza gleby
plusy

- proste i tanie

- podaje przyczyny niedoboru w porównaniu z analizą liści lub metodą wizualną

minusy

- pobieranie próbek

- interpretacja wyników

- brak metody określania zawartości N, Fe, Ca

- brak liczb granicznych dla mikroelementów i Ca

Analiza liści
plusy

- pobieranie próbek

- dobra informacja o stanie odżywiania

plusy /minusy

- dobra informacja o stanie odżywiania

(z pędów 1-rocznych ze środka powinno pobierać się próbki liści)

minusy

- brak wskazania przyczyny (także plus/ minus)

- wpływ czynności modyfikujących zawartość składników:

- przemienne owocowanie

- podkładka

- warunki atmosferyczne

- intensywność wzrostu

W zależności jak rosną, czy już owocowały, czy nie, na jakiej glebie, od tego zależy nawożenie To widać na przyrostach jednorocznych

Nawozy mineralne stosowane w sadach:

Azotowe:

- saletra amonowa (tani i długo się rozkłada)

- mocznik (przed zimą można go stosować, nie przy zamarzniętej glebie)

- siarczan amonu (zakwasza glebę)

Potasowe:

- sól potasowa (50% KCl, dość tani)

Fosforowe:

- superfosfat potrójny (superfosfat borowany)- praktycznie się nie stosuje, chyba że przed założeniem sadu

Magnezowe:

- siarczan magnezu (gleby alkaliczne)

- wapno magnezowo- tlenkowe (gleby kwaśne)

nie zalecane jest stosowanie mieszanek wieloskładnikowych, gdyż są bardzo drogie, a efekt jest ten sam, co przy wcześniejszych

Mocznik- zastosowanie w sadach:

- nawożenie doglebowe (wiosną lub jesienią) 50-100 kg N /ha, raczej na gleby ciężkie (bez obawy o mróz można ten nawóz stosować przed nadejściem zimy)

- opryskiwania dolistne w ciągu okresu wegetacji 0,5%

(Mocznik rozpuszcza się bardzo dobrze w wodzie, dlatego stosuje się 0,5kg/ 100l H2O) Stosuje się go bardzo mało, jeśli jest taka potrzeba 2-3 razy w ciągu roku w sadzie. Można z nim synchronizować inny środek chemiczny, jeśli ten drugi nie będzie miał nic przeciwko temu.

- poprawa jakości pąków kwiatowych, opryskiwanie 3-4 % po zbiorach. Gdy jest słaby pąk kwiatowy jest słaby owoc, opryskiwanie po zbiorze owoców na jesieni powoduje, ze pąki te co będą za rok zostają dokarmione, w stężeniu bardzo dużym ten mocznik jest dostarczany, jakość pąków się poprawia

- zmniejszenie źródeł infekcji parcha jabłoniowego (choroba grzybowa), 5 %- opryskiwanie po zbiorach lub liści opadłych

Średnica korony w metrach- zasięg systemu korzeniowego jest 1,5 razy większy od zasięgu korony.
Drzewa zaczynamy nawozić azotem gdy korzenie drzew zaczynają dotykać o siebie, gdyż mają już tak duży przyrost, wręcz przerost korzeni sąsiednich drzew.
Przy nawożeniu młodego sadu bierze się pod uwagę wielkość systemu korzeniowego, gdy jest bardzo duże zagęszczenie drzew to już od drugiego roku. Można wysiewać nawóz na jesieni i na wiosnę. W momencie kwitnienia i wzrostu liści.2 tygodnie przed rozpoczęciem kwitnienia. W sadzie owocującym można dać 2x dawkę, podzielić jedną tuż przed kwitnieniem, drugą na jesieni.
Nawożenie:

- forma saletrzana

- forma amonowa

- forma amidowa

Parch jabłoniowy poraża liście i owoce, choroba grzybowa, bardzo duża szkodliwość, gorszy wzrost, rozwój i fotosynteza. Zła jakość plonów. Są różnego rodzaju preparaty na parcha, stosuje się nawet do 12 oprysków w ciągu roku na parcha. Rozwojowi choroby sprzyja wilgoć i ciepła pogoda.
Plamy parcha                        zimowanie grzyba na                                       jeśli jest wilgotny liść
Na liściu                  -->          opadłych liściach w formie        -->             grzyby rosną i następuje  
                                                   zarodników workowych                    infekcja pierwotna i wtórna
Jeśli stosuje się nawożenie mocznikiem można zmniejszyć o 30% opryski na parcha, następuje wzmocnienie pąków kwiatowych Przerzedzanie kwiatów (zawiązków) jabłoni od fazy różowego pąka do początku opadania płatków. Do tego używa się preparatu o nazwie pomonit zawierający małą ilość mocznika Mocznik jest najtańszym nawozem. Takie nawozy można wysiewać:

- na pasie; średnicy 1,5x większej niż średnica kory

- zależnie od odmiany i podkładki jabłoni

- w pasie ugoru herbicydowego (do tego służy rozrzutnik nawozu)- najlepiej rozsiewać nawóz, murawę także trzeba trochę nawozić, jest to nawożenie doglebowe.

Nawożenie pozakorzeniowe- dokarmianie dolistne. Jest ono szybsze, działa od razu, błyskawicznie. Doglebowe jest bardzo drogie.
Ferdygacja- system nawadniania połączony z nawożeniem.

Kiedy stosuje się nawożenie pozakorzeniowe:


1. Przy ograniczonej działalności systemu korzeniowego

2. Kiedy składnik pokarmowy jest w glebie, ale roślina ma trudności w pobraniu go, gdy składnik pokarmowy
jest trudno dostępny (przy pH> 7, Fe,Mn,B,Zn,Cu przechodzą w formy nie przyswajalne dla roślin sadowniczych, przy niskim pH Mg jest unieruchomiony w glebie)

3. Przy wystąpieniu trudności w transporcie w roślinie uprzednio pobranego z gleby składnika (rola liści i pędów w transporcie wapnia)

4. Aby zmniejszyć koszty nawożenia szczególnie przy stosowaniu kosztownych nawozów.

Usuwanie niedoboru składników pokarmowych

N- mocznik- 0,5% (3x)- usuwanie niedoboru azotu

Mocznik 4-5%- poprawienie jakości paków kwiatowych

Mocznik 5%- zmniejszenie intensywności wystąpienia parcha jabłoniowego

Mocznik 3-4%- przerzedzanie kwiatów jabłoni

NA tym polega wielofunkcyjność mocznika

K- siarczan potasu 1% (5-6x)

Mg-chlorek magnezu 0,5-1%

Krytycznie o nawożeniu pozakorzeniowym (wg Linka, Niemcy i Olszewskiego, Polska)

1. Rola nawożenia dolistnego

2. Doświadczenia wykazują, że nawożenie pozakorzeniowe nie miało wpływu na przyrost plonu i było nieopłacalne

3. Nawożenie dolistne nie miało wpływu na wielkość jabłek

4. Nawożenie dolistne nie poprawiało wybarwienia owoców

5. W dobrze prowadzonych sadach dokarmianie i nawożenie na tzw. "wszelki wypadek" jest nieuzasadnione

POWRÓT DO GŁÓWNEJ